“Groote veranderingen staan ons in de toekomst te verwachten. Zoo zullen de steden elektrisch verwarmd worden en men zal de huizen beter isoleeren, zodat zij in den zoomer koeler zijn en in den winter gemakkelijker te verwarmen.” De spelling verraadt al dat dit een oude tekst is. Het stond in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant van 4 januari 1930. Die vond ik in een map van mijn vader waarin hij voor hem belangrijke of indrukmakende dingen bewaarde. Hij was van 1904, dus had de leeftijd van 26 jaar toen hij dit las en in zijn bewaarmap legde.  

Lees meer >

Gelukkig, er kan versoepeld worden, en dat gaat hard. Alsof er een elastiek is geknapt stromen de terrassen vol. Heerlijk dat het weer kan. Het Terras (hoofdletters) heeft in onze beleving toch wel iets van de ultieme vrijheid. Een beetje merkwaardig natuurlijk, want eigenlijk kun je alles wat je er doet ook thuis doen. Eén verschil: bij het luxe niksdoen achter een glas of snack kun je er Mensen Kijken. Zoals bij aapjes kun je ook hier de vraag stellen: wie kijkt naar wie? En wat zien we dan? Of dieper: waarom kijken we zo graag naar elkaar?

Lees meer >

Tijd doet veel. Als gebeurtenissen steeds verder in het verleden komen te liggen gaan we er anders tegenaan kijken. Omdat er nieuwe feiten boven tafel komen, maar ook omdat we zelf veranderen. We durven kritischer en objectiever te kijken. Ook naar de rol van de overheid. Denk aan onderwerpen als het slavernijverleden, de Jodenvervolging, Nederlands geweld in Indonesië. Of de gaswinning in Groningen, de toeslagenaffaire, het jarenlange leed in de jeugdzorg, de trage aanpak van de Q-koorts, de gebrekkige aandacht voor transgenders, enz. Al gauw volgt er ook een roep om excuses. Die worden soms ook daadwerkelijk gemaakt, en ik denk veel vaker dan vroeger.    

Lees meer >

Arnout Hauben is een Vlaamse programmamaker. Samen met cameraman Philippe Niclaes en Ruben Callens die het geluid verzorgt en de drone bestuurt maken ze reizen. In hun eerste programma deden ze dat rond de Noordzee, wat enorm leuke en interessante beelden en ontmoetingen opleverde. Het werd een kijkcijfersucces, en dat wordt hun tweede programma naar mijn overtuiging ook. Het gaat nu van Gibraltar naar Jeruzalem, maar dan over de Middellandse Zee. Ze komen niet op het vasteland, maar hoppen van eiland naar eiland ‘op zoek naar de ziel van de zee en haar bewoners’. Dat levert verrassingen op.

Lees meer >

Wie zegt ‘Vader des Vaderlands’ denkt aan Willem van Oranje. Dat hoop ik tenminste, want hij deed bijzondere dingen: ons land overeind houden tegenover vreemde overheersing (1533-1584). Ons ‘Vaderland’ verbinden we tegenwoordig ook aan mensen die hele andere dingen doen. We kennen een Theoloog des Vaderlands, een Dichter des Vaderlands, en ook een Denker des Vaderlands. Bij Willem kun je je de eenheid van ons land als volk, natie goed voorstellen. Maar bij die andere ‘titels’ ligt dat wat anders.

Lees meer >

Deze keer laat ik mijn beurt voorbij gaan. Zijn er dan geen onderwerpen om over te schrijven? Zeker wel, er zijn genoeg gebeurtenissen die normaal of abnormaal zijn, waarvan je iets kunt vinden, die prikkelen achter het toetsenbord te kruipen, waarover je je kritiek de vrije loop zou willen laten of waarover je juichend kunt zijn. Vaak horen er namen bij: Gommers, Omtzigt, Bilal, Navalry, Oeigoeren, Taiwan, enz. Of ontdekkingen over besmettingsreductie, creativiteit onder moeilijke omstandigheden en dergelijke. Maar ja, schrijven over corona is vermoeiend, erover lezen nog meer. En er schrijven al zoveel anderen over, dus wat moet ik dan nog. 

Lees meer >

Pilatus: je komt hem tegen in de bijbelse verhalen over Pasen. De predikant in de gemeente waar ik lid van ben liet ons meedenken over deze wonderlijke figuur. Als Romeins machthebber moest hij een oordeel over Jezus vellen. Toen Jezus vertelde dat hij gekomen was om van de waarheid te getuigen kwam die bekende vraag: Maar wat is  waarheid? Pilatus wist het wel, maar koos voor een ‘waarheid’ die zijn eigen positie veilig moest stellen. Hoe herkenbaar is zo’n dilemma vandaag in allerlei discussies en acties. Een paar losse gedachten.

Lees meer >

Het is toch wel lekker rustig nu Trump is afgeserveerd. Hoe hij dat zelf ziet weet ik niet, misschien heeft hij wel slapeloze nachten bij de onderzoeken die nog lopen tegen hem. En daarover wilde ik het net hebben, over dat slapeloze. Om te beginnen met als aanleiding de vraag of slapen met je sokken aan wel zo goed is. Ik las een artikel waarin stond dat de een dat nodig heeft, de ander zeker niet. Fijn dat er eerst een deskundige werd geraadpleegd; ze gaf uitleg, maar kreeg veel reacties van andersdenkenden.

Lees meer >

Vrijheid, wat hebben we daar enorm behoefte aan! Je eigen leven te kunnen inrichten, de dingen te doen waar je zelf voor kiest. Dat willen we gewaarborgd zien, en daarvoor moet de overheid zorgen. Zo ontstaan allerlei regelingen om onze gewenste vrijheid te garanderen. Dat vinden we natuurlijk prima, als we er zelf maar geen last van hebben. Wanneer dat wel gebeurt slaat onze steun al snel om in verzet, scheefgroei, onzekerheid, angst. Het kan zelfs complottheorieën voeden.    

Lees meer >

Wie of wat zijn buren? Wie alleen naar het programma “De Rijdende Rechter’ kijkt zou kunnen zeggen dat buren vooral vervelende, overlast veroorzakende, klagende en pesterige wezens zijn. Niet soepel dus, star, onredelijk, niet in staat tot normale communicatie, laat staan tot inschikkelijkheid, tolerantie of vreedzaam naast elkaar te huizen. Gelukkig is dat geen bepalend beeld; media bieden immers niet het normale leven maar de uitzonderingen, de afwijkingen. Buren heb je in soorten en maten: een buurman in het ziekenhuisbed naast dat van jou, de bakker naast je eigen winkel enz. Maar voor het overgrote deel zijn buren de gewone mensen die naast of tegenover je wonen in de straat, of verderop aan dezelfde weg.   

Lees meer >

avlag

Amerika heeft voor ons veel gezichten. Om te beginnen is er de dankbaarheid voor al die Amerikaanse jongens en mannen die hun leven gaven voor onze vrijheid. We hebben bewondering voor de ongekende mogelijkheden van ‘Uncle Sam’ op het gebied van techniek, ruimtevaart, enz. Toeristen noemen Yosimity- of Yellowstone Park, Route ’66,  de  enorme porties koffie, cola, steaks. De geschiedenis en cultuur: John Wayne, Bob Dylan, The American Dream, de gewoonten, het wapenbezit, de casino’s, en ga maar door. En de enorme politieke verschillen. Eind vorig jaar verscheen het eerste deel van de memoires van Barack Obama.*) Een inzichtgevend en fascinerend boek.    

Lees meer >

Dit is de tijd van de beschouwingen, over hoe het jaar was, over de dagnotering van onze stemming, en wat we van 2021 verwachten. Zien we het nog zitten? Afnemend vertrouwen kan leiden tot somberheid. Het is ook niet moeilijk een opsomming te geven van dingen waardoor dat komt. Het SCP concludeert dat het vertrouwen afneemt in de medemens en de politiek. Dat gaat over de overheid, de wetenschappers, de koning, groepen van mensen, enzovoorts. Maar het kan toch niet onze roeping zijn om ons daarin te laten meezuigen, of  mee te dobberen op de golven van verkeerd sentiment.

Lees meer >

‘We moeten het samen doen’ hoor je vaak. Samen. Ooit schreef iemand dat als je een woord vaak hoort gebruiken de betekenis ervan niet meer wordt gekend. Dat is natuurlijk erg zwart-wit gesteld, want er zijn gelukkig heel veel voorbeelden waaruit iets anders blijkt. Toch kan het begrip ‘samen’ gemakkelijk worden uitgehold, dus een waarschuwing is geen luxe. Het woord valt ook nu weer, bij alle beperkingen, op weg naar kerst. Er wordt aandacht gevraagd voor eenzaamheid. Je ziet vormen van solidariteit waarbij men iets voor een ander wil betekenen. Gelukkig maar.

Lees meer >

Zeker in tijden van zorgen hebben we als mensen behoefte aan lichtpuntjes. Juist nu de spanning oploopt over het lot van de emeritusolifant Buba kunnen we wel wat hoopgevends gebruiken. En dat is precies wat Rik Jansma heeft begrepen. Rik is chef-kok van een sterrenrestaurant in Harderwijk: hij maakte voor een jubilerende biscuitfabriek de ‘duurste pepernoten ooit’. Misschien vind je honderd euro voor tien pepernoten wat aan de prijzige kant, maar toch zit er aan dit verhaal een aspect dat grote maatschappelijke impact heeft. Ik probeer het uit te leggen.

Lees meer >

Er is een macht om ons heen die grote invloed op ons heeft: de optelsom van wat andere mensen ons voorhouden. Mediamensen bedoel ik. Soms is dat simpelweg hun eigen keuze of voorkeur. Vaak is het goed dat ze het met ons delen. Het is leuk te horen dat er een witte neushoorn is geboren, hoopgevend te weten dat het Trumpkamp afbrokkelt, of essentieel te zien hoe het coronabeleid werkt. Voor journalisten en redacteuren is het hun beroep om dit nieuws te ordenen en door te geven. Daarnaast worden we overspoeld met teksten van mensen die zelf aandacht willen, of die alleen al verdienen als je hun digitale bericht aanklikt.

Lees meer >