afbeelding thias

Ik was een jaar of zes toen ik voor het eerst hoorde van ons familiewapen. Mijn opa vertelde mij erover en ging het me laten zien. Ik had wilde fantasieën over een ouderwets geweer of misschien zelfs een zwaard. Mijn opa kwam terug de woonkamer in met een stuk glas-in-loodwerk en mijn droom viel in duigen. Mijn opa legde uit dat de afbeelding die ik zag een familiewapen was en dat het geen echt wapen was. Een familiewapen betekent niet automatisch dat je van adel bent. Hoewel de adel over het algemeen wel een familiewapen heeft. Tegenwoordig mag in Nederland iedereen een familie- of persoonlijk wapen voeren, maar in het verleden was dat anders. Toen kréég je een familiewapen, als dank voor wat jij of jou familie voor de samenleving had gedaan.

Er zijn verschillende soorten familiewapens. Sommige wapens gelden voor een gehele familie. Hierbij draagt ieder lid van de familie hetzelfde wapen. Andere wapens worden “gebroken” doorgegeven, behalve aan de eerst geborene die het hele wapen erft. Het gaat hier om erfwapens en niet om persoonlijke wapens, die voor iedereen anders moet zijn. De opbouw van een wapen is altijd hetzelfde en bestaat uit vijf onderdelen: Schild, Helm, Dekkleden, Wrong en het Helmteken.

Het familiewapen “Esseboom” stamt uit de 17de eeuw en is verworven door een van mijn voorvaderen. Jacob Cornelisz Esseboom, was naast “landbouwer”, dijkgraaf van de Oude en Nieuwe Noordcavel van de Brouck in o.a. 1652. En “schepen” van Strijen tussen 1641 en 1643. Niet alleen Jacob Cornelisz maar ook zijn jongste zoon Cornelis Jacobsz Esseboom, was een dijkgraaf en schepen, in dezelfde regio.

Een dijkgraaf is vergelijkbaar met de functie van burgermeester, niet alleen destijds maar tegenwoordig nog steeds. Dijkgraven zijn de voorzitters van een waterschap. Vroeger werden deze gekozen uit mensen die zelf aanzienlijke bezittingen in het te beschermen gebied hadden. De gedachte hierachter was dat de dijkgraaf uit eigen belang beter gemotiveerd was het gebied te beschermen. Bij waterschappen die geen dijken hebben heet de functie “watergraaf”.

De “schepen” was een lid van een college “oordeelvoorstellers” die op rechtszittingen van het volksgerecht hun oordeel uitspraken. Hierna werd zo’n oordeelvoorstel al dan niet bevestigd door verplicht aanwezige volksgenoten. Later, toen deze verplichting werd afgeschaft, stelde het college van schepenen het oordeel vast. In Nederland kende we deze vorm van “schepen en schepenbanken” van de middeleeuwen tot 1795. Sindsdien noemen we dit “wethouder” en kennen zodoende het college van Burgemeester en Wethouders in plaats van het Belgische college van Burgemeester en Schepenen.

Tegenwoordig doet onze familie nog maar weinig in de politiek volgens mij. Ik doe er in ieder geval weinig mee. Ik stem wel en ik weet ook waarop ik stem, maar meer doen we er niet mee. Maar ons familiewapen hebben we behouden en draag ik met trots. Niet alleen ik ben trots op ons familiewapen en de geschiedenis die hierbij hoort, mijn opa is dat ook. Afgelopen kerst kon ik hem (en de rest van mijn directe familieleden) een prachtig cadeau overhandigen. Het familiewapen als revertpin. Ik had mijn opa, tot dan toe, nog nooit sprakeloos gezien. En geef toe, hij is prachtig geworden!

familiewapen Esseboom

Tot zover mijn “column” voor deze week. Het was meer een geschiedenislesje en dan nog wel een heel selectief stukje geschiedenis. Maar goed, ik heb begrepen dat men het interessant vond om te weten ;-) Tot volgende week!

Facebook: http://fb.com/ThiasEsseboom
Twitter: http://twitter.com/ThiasEsseboom
Instagram: http://instagram.com/ThiasEsseboom
Web: http://thias.nl

Aankomende woensdag is Thias Esseboom weer op LocoFM te horen met zijn programma Midweek Break vanaf 19.00 uur, direct na Rondje Politiek.