In 1913 onderzocht een Franse ingenieur hoe paarden presteren. Hij ontdekte dat de prestatie van twee trekpaarden voor een koets niet dubbel zo hoog is als de prestatie van één paard voor die koets. Dat verraste hem, en zo ging hij dit ook bij mensen onderzoeken. Hij liet meerdere mannen aan een touw trekken en mat de kracht die elk van hen leverde. Zo kwam hij erachter dat als twee mannen aan een touw trekken zij (gemiddeld) 93 procent inzet vertonen ten opzichte van de situatie waarin maar één man het touw trekt. Bij drie mannen was de prestatie 85 procent, en bij acht mannen nog maar 49 procent. Wat kun je met dat inzicht?

Lees meer >

Het zou een quizvraag kunnen zijn: wie horen in het volgende rijtje niet thuis: Amsterdam - Elburg - Giethoorn - Londen - Venetië - Wezep? Gevoelsmatig zou je zeggen: Giethoorn, Elburg en Wezep. Maar ik doel op Elburg en Wezep. Ook Giethoorn ligt in Nederland, maar heeft net als de buitenlandse steden een probleem, namelijk een verzadigingsniveau van toeristen en dagjesmensen. En dat kent Elburg niet in die omvang, en Wezep helemaal niet. De directeur van het Rijksmuseum Amsterdam zegt dat het daar ‘te vies, te vuig en te vol wordt’. Er bestaat dus zoiets als succes dat tot ellende kan leiden.

Lees meer >

Groente en fruit, je kunt ervan houden, of niet. Maar zet achter beide woorden ‘tijd’ en het gaat over iets heel anders. Komkommertijd: de tijd van weinig nieuws, vaak in relatie tot het reces van de Tweede Kamer, of afnemende activiteit van de media. Pruimentijd: bekend van de uitspraak ‘tot in de pruimentijd’. Historisch gezien als een afspraak voor een nieuwe ontmoeting ‘volgend jaar, zelfde tijd’. Maar ik denk dat het onder ons meer gebruikt wordt met de betekenis van ‘misschien wel nooit’. De komkommertijd biedt me mooi de gelegenheid na te denken over iets dat waarschijnlijk in de pruimentijd zal gebeuren.

Lees meer >

Beetje bedrieglijke kop, want dit gaat niet over verliefdheid. Hoewel … Nee het gaat om indringers. In de geschiedenisles op de lagere school moesten we opdreunen ‘400 jaar na Christus: Grote volksverhuizing, begint in het oosten.’ Bizar dat dit in onze tijd niet vreemd klinkt nu zoveel volken en mensen op drift zijn. In de 2e tot 5e eeuw ging het om Hunnen, Kelten, Slavische volken, Visigoten, Ostrogoten, en vooral Germanen. Ze verdreven het west-Romeinse rijk. Maar aan dat ‘begint in het oosten’ moest ik denken toen ik nadacht over een andere volksverhuizing, namelijk die van insecten en vergelijkbare levende organismen.

Lees meer >

facebook

De sociale media hebben ons grote voordelen gebracht. Als keerzijde kennen we natuurlijk  ook grote nadelen. Zoals in de bewuste beschadiging van mensen. En dan kan het kostbare  voorrecht van de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting in deze media ook misbruikt worden, tot een soort afgod van de hoogstindividuele uitdrukking van meningen en sentimenten. Denk aan scheldpartijen, het verdraaien van de waarheid, en het aantasten van iemands goede naam. Behalve scheldteksten is er ook het ongewenst verspreiden van foto’s.

Lees meer >

Vakantieparadijzen lokken hun klanten met wervende teksten. Gericht op wat ze zelf bieden, en dan wijzen ze op de ruimte, het water, het groen, het animatieteam voor de kinderen, het goede restaurant en dergelijke. Maar veel meer wordt ingespeeld op de gevoelens van de vakantieganger, op wat wij nodig (zouden) hebben. Denk aan bekende slogans als ´er even tussenuit´, ´tot jezelf komen´, ‘de sleur doorbreken’, ‘kies voor alle comfort die je nodig hebt’ en ga maar door. Een vakantiepark in Engeland dat we bezochten had onder de eigen naam als trefwoorden vermeld escape, unwind, make memories.

Lees meer >

‘Er bestaan inderdaad ochtend- en avondmensen.’ Deze conclusie haal ik letterlijk uit een mediabericht over een nieuw onderzoek. Die uitkomst is om te beginnen al heel bemoedigend voor wie wel eens aan zijn of haar bestaan twijfelt. Maar er is meer interessants aan het licht gekomen. Er blijken namelijk ook ‘middagmensen’ en - let op - ‘dutjesmensen’ te bestaan:  baanbrekend nieuws! Dit maakt het mogelijk meer begrip voor elkaar te hebben. Maar het roept ook nieuwe risico’s op.

Lees meer >

De campagne ‘Doeslief’ is een reactie op asociaal gedrag. De grootste irritatie die we kennen ligt in de last die we ervaren in het gedrag van anderen. Bekende voorbeelden zijn het gescheld in de sociale media, het bumperkleven in het verkeer, het spugen naar medewerkers in het openbaar vervoer, maar ook pestgedrag, voordringen in de supermarkt en dergelijke. Vastgesteld is dat de mensen die dit doen soms niet door hebben dat ze de ander dwars zitten. Ze hebben dan niet in de gaten wat dit met een ander doet. Doeslief is dus een zinvolle aktie. Maar misschien ontbreekt er iets.

Lees meer >

DSC 0007bloem

Ja, dan zijn we toch weer Nederlander genoeg om van ons trotste nationale product zelf even te proeven. Ik heb het over de bollenvelden. Dus besloten we kort geleden om een route in Oostelijk Flevoland te rijden. Bij Elburg over de brug rechtdoor de polder in, bij de Oude Bosweg rechtsaf. In het begin viel het nogal tegen, we zagen dat er ook al het nodige  geoogst was. Maar na enige tijd kleurde de horizon bont van de vele tulpen. Droog weer, zon aan de hemel, heerlijke dag om te toeren. Naast tulpen was er nog iets te zien.

Lees meer >

Er zijn heel veel zaken of dingen die we goed kunnen noemen zolang mensen daarin maar niet doorslaan. Neem het begrip openbaarheid of transparantie. Op de klank af zullen de meesten van ons vinden dat dat positief is: helderheid, geen verborgen lettertjes of trucjes, zeg waar het op staat zodat je weet waar je aan toe bent. Zeker van groot belang bij bestuurders, politici, de bankwereld enz. Toch kan dit op allerlei manieren doorslaan. Als ongezonde nieuwsgierigheid gaat meespelen. Of als je de kromme opvatting hanteert dat iemand verplicht is bepaalde dingen over zichzelf te vertellen terwijl deze dat absoluut niet kwijt wil.

Lees meer >

Een paar weken terug keek ik naar de slotaflevering van de tv-serie Poirot. Hercule Poirot is bekend uit de boeken van de zeer succesvolle detectiveschrijfster Agatha Christie. Na Miss Marple haar bekendste personage, en beide creaties zijn ook verfilmd. Het speelt allemaal in de periode van grofweg rond de beide wereldoorlogen. De personages zijn tekenend voor de standsverhoudingen in die tijd. Het draait allemaal om het ontmaskeren van de slechterik. Maar in de laatste aflevering gebeurt er iets bizars.

Lees meer >

Het journaal vermeldde dat de Duitse tv de Nederlandse serie De Luizenmoeder heeft geïmporteerd. Het vraagt wel de nodige aanpassingen, want Duitsland is geen Nederland, en onze oosterburen hebben kennelijk een andere manier van kijken en waarderen. De Nederlandse programmamaker vertelde bijvoorbeeld dat vloeken (hij noemde het woord volledig) in Duitsland wel eens op wat meer afkeuring zou kunnen stuiten dan hier. Ach, met de tijd zou dat wel wennen, leek de inschatting.

Lees meer >

Het kon weer even: naar buiten, genieten van het mooie weer. Dat deden we dan ook meteen, mijn vrouw en ik sprongen (nou ja, sprongen) in de auto en reisden af. Een krantenrecensie over een mooie expositie lokte ons naar het noorden. Heerlijk dat Drentse landschap, de afwisseling van weiden, struiken, heide, bossen met het stralende blauw erboven, alles wekte verlangen naar lente en zomer en stemde ons vrolijk. Een hunebed was niet eens nodig.

Lees meer >

De gele hesjesbeweging is op zijn retour, zo wordt geconcludeerd. De mensen zijn al dat protest en ongemak zo langzamerhand zat, en dat lijkt me een gezonde correctie. Het begon op het platteland van Frankrijk en verbreidde zich naar de steden. De groter wordende kloof tussen arm en rijk, tussen de ‘elite’ en het ‘gewone volk’ speelde een grote rol. Het plan van de Franse regering de benzineprijs te verhogen werd daar de bekende druppel. Het protest verbreedde zich en werd agressiever. En iedereen die waartegen dan ook maar bezwaar had mengde zich in de hesjesopstand. De fabrikanten van de hesjes floreerden.

Lees meer >

Onze mening over iets wordt gevormd door wat we om ons heen zien en door wat de media ons voorschotelen. Maar hoe betrouwbaar zijn die? En hoe representatief? We kenden al het verschijnsel nepnieuws: berichten die onjuiste informatie geven. Soms onbewust door slordigheid of slechte journalistiek. Of bewust om politiek of commercieel te beïnvloeden. Dan bestaat er nog pulpnieuws. Recent onderzoek laat zien dat een meerderheid van de mensen pulpmedia als grootste informatiebron gebruikt. Het aantal mensen dat zijn mening baseert op zuivere journalistiek en kwaliteitsmedia blijft daarbij achter. En dat is erg.

Lees meer >