Hoe ziet jouw bucketlist er uit? De vraag werd me een beetje gekscherend gesteld. Een bucketlist, steeds meer mensen lijken hem te hebben. Bij het woord bucket (Engels voor emmer) komt in mijn herinnering het eerst boven een inmiddels heel oud liedje gezongen door Harry Belafonte en Odetta Holmes: There’s a hole in the bucket. En later was het een belangrijk woord in de tv-serie schone schijn (Keeping up appearence), waarin Hyacinth Bucket beslist wilde dat haar achternaam werd uitgesproken op z’n Frans, dus als bouquet. Heerlijke humor. Maar vandaag kennen we de bucketlist dus als een lijst van dingen die je eigenlijk in je leven één keer moet hebben gedaan of meegemaakt. Ik voel de behoefte even te emmeren over deze bucket.

Want een bucketlist is niet hetzelfde als een wensenlijstje van wat je wel leuk lijkt nog eens te doen, of een verlanglijstje voor een verjaardag. Algemene wensen zijn meestal dingen als ‘ik zou eigenlijk nog eens goed gitaar willen leren spelen’, terwijl je weet dat dat er niet van zal komen, omdat je je er niet echt toe zult zetten. Een verjaardagslijstje is al wat gerichter, je vraagt dan dingen die je echt wel wilt hebben, hoewel je nog niet weet of je die zakdoeken ook werkelijk krijgt. Maar een bucketlist in zuivere vorm is veel ernstiger. Daarop staan dingen die je wilt hebben gedaan, wilt hebben meegemaakt, voordat je sterft. Het verstandige daaraan is natuurlijk het besef dat dit laatste ooit gebeurt. Een bucketlist schijnt zelfs door terminale mensen wel gemaakt te worden, en het lijkt me mooi als ook in die fase er nog sterke wensen leven, hoewel dan een klein emmertje zal volstaan.      

Wie denkt iets te missen zonder bucketlist maar nog niet weet wat dat dan moet zijn wordt geholpen door internet. Er zijn zelfs sites die tot 4000 tips geven. Onhaalbaar natuurlijk, maar je kunt er iets leuks uit kiezen als je voelt dat je leven onvolledig is. Het meest worden dan spectaculaire zaken genoemd, zoals een heel bijzondere reis maken, een berg beklimmen, bungeejumpen, een parachutesprong maken. Ik snap dat, want het lijkt ook mij leuk om het neusfluit bespelen onder de knie te krijgen. Of Machu Pichu te bezoeken, maar daar ben ik inmiddels vanaf gestapt, het is een zware tocht, en het kost een hoop geld. Maar bij een bucketlist zit het-em juist in dat uitdagende element. Daarom is het ook zo enorm populair geworden, en kun je in de wandelgangen of bij ongeordende ontmoetingen soms horen wat iemand zoal nog van plan is.

Maar daarmee lijdt het begrip ook schade, want je voelt gauw aan of het wel een echt serieus voornemen is, dan wel omdat het zo leuk klinkt om ook ‘ooit iets te willen gaan doen’. Als je zelf niets kunt noemen uit jouw lijst, terwijl degene die dat aan je vraagt zelf net terug is van abseilen bij de Jungfrau, dan voel je je natuurlijk een schlemiel. Er is verschil tussen een diep ideaal en interessantdoenerij. Ik denk dat de populariteit van de bucketlist echt in onze tijd past. Want we willen veel, en we willen het snel. We zijn een druk volkje geworden, met soms ontwrichtende gevolgen, waarbij zelfs studenten steeds vaker een burn-out krijgen. De hele wereld ligt binnen handbereik, en alles wat er in de wereld te zien valt is ook werkelijk te zien. Commercie bespeelt onze interesses, wakkert verlangens aan, en stuurt ons groepsgedrag. ‘Waarom wachten tot morgen?’ is een geliefde slogan.

De ANP-nieuwssite houdt mij de tekst voor: “Wil jij elke ochtend direct weten wat je ’s nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit-wordt-het-nieuws-nieuwsbrief.” Typisch passend in het moderne levensgevoel. Het liefst reageer ik met “Ik hoef niet elke ochtend te weten wat ik ’s nachts naar jullie mening gemist heb, en maak zelf wel uit hoe ik desgewenst lees wat er die dag zou kunnen gebeuren. Ik kies zelf mijn media en heb een betrouwbare krant.” Maar ach, dan belast ik mijn gemoed met negatieve dingen. Want wensen heb ik wel, maar ik probeer er niet onder gebukt te gaan. Het kan ook enorm opluchten om af en toe je eigen emmer van ‘must-do’zaken radicaal leeg te kieperen. Je raakt dan mooi de gebakken lucht kwijt, zodat er ook ruimte komt om wat te emmeren over de bucketlist van anderen. Vanuit je hangmat bijvoorbeeld. Alleen heb ik die niet, en hij staat ook niet op mijn eh ……

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)