facebook

De sociale media hebben ons grote voordelen gebracht. Als keerzijde kennen we natuurlijk  ook grote nadelen. Zoals in de bewuste beschadiging van mensen. En dan kan het kostbare  voorrecht van de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting in deze media ook misbruikt worden, tot een soort afgod van de hoogstindividuele uitdrukking van meningen en sentimenten. Denk aan scheldpartijen, het verdraaien van de waarheid, en het aantasten van iemands goede naam. Behalve scheldteksten is er ook het ongewenst verspreiden van foto’s.

Maar, ik las dat Instagram een nieuwe functie heeft ingevoerd. Voordat je na je typewerk op ‘versturen’ klikt krijg je dan de vraag voorgelegd: ‘Weet je zeker dat je dit wilt plaatsen?’ Het blijkt dus technisch mogelijk te checken of een getypte tekst kwetsend is. Dat vind ik een hoopgevende ontwikkeling. Het lijkt op het bekende pedagogische advies om als je je kwaad maakt eerst tot tien te tellen voordat je reageert met agressieve woorden of daden. Eigenlijk hoop ik dat dit het begin is van een belangrijke bewustzijnsvergroting over hoe we in elkaar zitten. Zodat we eerst eens even nadenken voordat we reageren.

Het lijkt me daarom helemaal mooi als het sociale medium ons meer van dergelijke wijze vragen gaat stellen voordat we onze teksten versturen. Graag draag ik daaraan bij. Zo  zou het goed zijn als we, nadat we even lekker van ons afgetypt hebben, bijvoorbeeld de volgende vragen vanuit de algoritmen voorgeschermd krijgen:

  1. heb je in de gaten wat je eigenlijk hebt getypt?
  2. snap je eigenlijk wel waarover het gaat?
  3. schiet iemand er iets mee op als je dit schrijft?
  4. is dit echt iets waar je je druk over wilt maken? Is het sop de kool wel waard?
  5. zou je dit ook schrijven als het aan je moeder was?
  6. stel dat je werkgever dit leest …
  7. waarom denk je dat je hier verstand van hebt?
  8. heb je gezien dat 34 reacties terug iemand anders dit scheldwoord al heeft gebruikt?
  9. heb je niet gezien dat jouw kritiek al bij de derde reactie volledig is weerlegd?
  10. zou je niet beter eerst een typecursus volgen?

Tien lijkt me mooi, maar meer of minder is ook mogelijk, zolang ze ons maar intomen en tot wijze reacties of besluitvorming stimuleren. Aansluitend zou je kunnen denken aan een paar wijze adviezen. Dit gaat behoorlijk ver, maar soms moeten we tegen onszelf beschermd worden nietwaar. Het kan heel eenvoudig, zoals een beperkte greep laat zien. ‘Ach joh, dit leest niemand, vergeet het.’ Of ‘Ga toch gewoon je gras maaien, daar heb je tenminste zelf wat aan.’ Of: ‘Het is misschien beter eerst een rondje te gaan mountainbiken.’ Of: ‘We attenderen je erop dat je jezelf met deze tekst belachelijk maakt.’ Of: ‘Delete gewoon je tekst, of wil je liever dat wij dat voor je doen?’ Eventueel als sluitstuk verwijzen naar een hulplijn of je huisarts.  

Ik zou iets in die richting toejuichen. Dat weet ik zeker.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)